Ulewanie (cofanie niewielkich ilości pokarmu po karmieniu) jest bardzo częste u zdrowych niemowląt. To zwykle efekt „niedojrzałego” zwieracza przełyku, płynnej diety i częstych karmień. Najwięcej dzieci ulewa między 3.–4. miesiącem życia, a dolegliwości zwykle ustępują do 12.–18. miesiąca. Jeśli maluch dobrze przybiera na wadze i jest pogodny, najczęściej nie wymaga leczenia – bardziej wsparcia w karmieniu i pozycjonowaniu.
Najczęstsze przyczyny ulewania
- Fizjologiczny refluks (GER) – niedojrzałość dolnego zwieracza przełyku u niemowląt powoduje cofanie się mleka do przełyku/ust, bez objawów chorobowych. Leczenie farmakologiczne nie jest tu potrzebne.
- Technika i tempo karmienia – zbyt duży przepływ smoczka w butelce, połykanie powietrza, przekarmianie mogą nasilać ulewanie. Pomagają przerwy na „odbijanie” i powolniejsze tempo karmienia.
- Nadwrażliwość/alergia na białko mleka krowiego (CMPA) – u części niemowląt wymioty/ulewania współistnieją z biegunką, krwią/śluzem w stolcu, kolkami, wysypką czy słabym przyrostem masy. Wtedy lekarz może zalecić 2–4-tygodniową próbę diety eliminacyjnej (mleko modyfikowane o białku hydrolizowanym/u AA; u mam karmiących piersią – czasową eliminację nabiału pod kontrolą).
- Rzadziej – choroby wymagające diagnostyki:
- Przerostowe zwężenie odźwiernika – narastające, przeważnie gwałtowne „chlustające” wymioty między 2.–8. tygodniem życia; dziecko bywa głodne, ale chudnie i odwadnia się. Wymaga pilnej diagnostyki (USG) i leczenia chirurgicznego.
- Niedrożność jelit/malrotacja – objawia się zielonym (żółciowym) wymiotem; to stan nagły.
Co możesz zrobić w domu (bezpieczne, zgodne z wytycznymi)
- Karm „responsywnie” i wolniej. Unikaj przekarmiania; rób przerwy na odbicie 1–2 razy w trakcie/po karmieniu. Przy butelce wybierz smoczek o wolnym przepływie, rozważ technikę „paced bottle-feeding” (przerywane, spokojne karmienie).
- Po karmieniu trzymaj malucha w pozycji pionowej (na rękach) ok. 20–30 min. Do snu zawsze na plecach, na płaskiej i twardej powierzchni – pozycje pochyłe i urządzenia „pochylone” nie zmniejszają refluksu i nie są bezpieczne dla snu.
- Rozważ zagęszczenie mieszanki lub mieszankę zagęszczaną – u niemowląt karmionych sztucznie z istotnym, dokuczliwym ulewaniem może ograniczać liczbę epizodów. Najpierw jednak porozmawiaj z pediatrą (dobór preparatu, ryzyko zaparć, dawkowanie). Nie zagęszczaj pokarmu kobiecego skrobią bez wskazań.
- Karmienie piersią – kontynuuj; w razie trudności skonsultuj pozycje/przystawienie z doradcą laktacyjnym.
- Leki przeciwrefluksowe (IPP/H2-blokery) – u zdrowych niemowląt z samym ulewaniem nie są zalecane; nie zmniejszają ulewania i mogą mieć działania niepożądane. Stosuje się je tylko przy potwierdzonej chorobie refluksowej (np. zapalenie przełyku).
Ulewanie a bezpieczny sen
Nawet u dzieci z refluksem najbezpieczniej jest układać do snu na plecach, na płasko. Produkty do spania na pochyleniu, „leżaczki-śpiochy”, poduszki antyrefluksowe i kliny nie są zalecane – nie zmniejszają refluksu, a zwiększają ryzyko uduszenia/SIDS.
Podsumowanie – kiedy to „tylko” ulewanie, a kiedy nie?
- Prawdopodobnie fizjologia, gdy dziecko jest pogodne, dobrze rośnie, a cofnięcia to głównie „mokre bekania” po karmieniu. Wtedy wystarczy wsparcie w karmieniu i cierpliwość.
- Do lekarza – gdy pojawiają się objawy alarmowe (zielone/chlustające wymioty, krew, odwodnienie, słaby przyrost, gorączka) albo gdy Twoja intuicja mówi, że „coś jest nie tak”.
Jak mogę pomóc w Ga-Gatku?
Podczas konsultacji oceniam techniki karmienia, odruchy oralne, napięcie w obrębie twarzy i szyi, dobieram odpowiednią butelkę oraz wspólnie z rodzicami ustalam plan działania. W razie potrzeby współpracuję z położną laktacyjną i – jeśli są wskazania – kieruję do pediatry, fizjoterapeuty lub gastroenterologa.
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady medycznej. W przypadku niepokoju skontaktuj się z pediatrą lub udaj się na SOR.
Dodaj komentarz